Una via-beginsel en bestuurdersaansprakelijkheid: Hoge Raad schept duidelijkheid

De Hoge Raad oordeelt dat het una via-beginsel niet wordt geschonden wanneer een bestuurder strafrechtelijk wordt vervolgd voor onjuiste aangiften over eerdere jaren en daarnaast aansprakelijk wordt gesteld voor een fiscale vergrijpboete over een later jaar. Doorslaggevend is dat sprake is van verschillende gedragingen in verschillende tijdvakken.

Op 10 april 2026 heeft de Hoge Raad een belangrijk arrest gewezen over de verhouding tussen strafrechtelijke vervolging en fiscale boetes in het kader van bestuurdersaansprakelijkheid. Centraal stond de vraag of het una via-beginsel was geschonden.

Belanghebbende was bestuurder van een BV waarvoor naheffingsaanslagen loonheffingen waren opgelegd. Daarnaast was hij strafrechtelijk veroordeeld wegens het feitelijk leiding geven aan het onjuist doen van aangiften over de jaren 2011 en 2012. Voor het jaar 2013 was een vergrijpboete opgelegd, waarvoor de bestuurder aansprakelijk werd gesteld.

Het gerechtshof oordeelde dat deze aansprakelijkstelling in strijd was met het una via-beginsel. Volgens het hof was sprake van bestraffing van dezelfde gedraging, zowel strafrechtelijk als fiscaal.

De Hoge Raad corrigeert dit oordeel. Het hoogste rechtscollege stelt vast dat de strafrechtelijke veroordeling betrekking heeft op andere tijdvakken (2011-2012) dan de fiscale boete (2013). Hierdoor is geen sprake van dezelfde gedraging. Het una via-beginsel, dat dubbele bestraffing voor hetzelfde feit moet voorkomen, is daarom niet geschonden.

Dit arrest bevestigt dat bij de beoordeling van het una via-beginsel nauwkeurig moet worden gekeken naar de feitelijke gedragingen en de periode waarop deze betrekking hebben. Verschillende tijdvakken kunnen leiden tot afzonderlijke sancties, ook als deze in elkaars verlengde liggen.

Voor de praktijk betekent dit dat bestuurders niet zonder meer een beroep kunnen doen op het una via-beginsel wanneer zij zowel strafrechtelijk als fiscaal worden aangesproken. Een gedetailleerde analyse van de feiten en tijdvakken blijft essentieel.

Heeft u hierover vragen? Neem dan gerust contact met ons op. Wij helpen u graag verder. U bereikt ons via info@steradvies.net of 0229-313036.