Schenking op papier: te late rentebetaling leidt tot fictieve verkrijging

Bij een schenking op papier is het daadwerkelijk en tijdig betalen van de overeengekomen rente essentieel. Hof Arnhem-Leeuwarden oordeelde dat één schuldigerkenning van € 100.000 buiten de erfbelasting bleef, maar een tweede schuldigerkenning wél als fictieve verkrijging werd belast doordat de rente niet volledig en tijdig was voldaan.

Uitspraak

Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft op 4 augustus 2026 geoordeeld over twee schenkingen op papier van elk € 100.000. De erflater had deze bedragen in 2019 en 2020 bij notariële akte aan een kind geschonken, maar bleef de bedragen schuldig. Over beide schuldigerkenningen was jaarlijks 6% rente verschuldigd. De vraag was of artikel 10 Successiewet 1956 van toepassing was, waardoor de geschonken bedragen bij overlijden alsnog als fictieve verkrijging met erfbelasting worden belast.

Volgens het Hof moet voor iedere schuldigerkenning afzonderlijk worden beoordeeld of de vereiste rente tijdig en daadwerkelijk is betaald. Wanneer een betaling niet aan een specifieke schuld is gekoppeld, geldt in beginsel dat deze eerst wordt toegerekend aan de oudste verbintenis. Het Hof sluit daarbij aan bij artikel 6:43, tweede lid, BW.

Voor de schuldigerkenning uit 2019 was de rente uiteindelijk voldoende betaald. De achterstallige rente over 2019 was vóór overlijden ingehaald, inclusief de vereiste inhaalrente. Ook de rente over 2020 en de nog lopende rentetermijn over 2021 konden aan deze schuld worden toegerekend. Daardoor bleef artikel 10 Successiewet voor deze schuld buiten toepassing.

Voor de schuldigerkenning uit 2020 lag dat anders. Nadat de betalingen eerst aan de oudste schuld waren toegerekend, resteerde over 2020 nog een onbetaald rentebedrag. Daarnaast was over 2021 € 32,92 te weinig rente betaald. Een nabetaling in 2023 kwam te laat om dit gebrek te herstellen. Daarom werd de schuldigerkenning uit 2020 wel als fictieve verkrijging aangemerkt.

Opvallend is dat het Hof de Belastingdienst niet volgt in de eis dat bij iedere betaling exact in de betalingsomschrijving moet staan op welke schuldigerkenning de rente betrekking heeft. De feitelijke toerekening is doorslaggevend. De uitspraak onderstreept dat bij schenkingen op papier niet alleen het afgesproken rentepercentage, maar vooral de tijdige en volledige betaling van de rente essentieel is. Een renteverschil kan dus fiscaal groot uitpakken.

ECLI:NL:GHARL:2026:5189

Heeft u hierover vragen? Neem dan gerust contact met ons op. Wij helpen u graag verder. U bereikt ons via info@steradvies.net of 0229-313036.